Σε ηλικία 78 ετών, έφυγε από τη ζωή η αρχαιολόγος, ιστορικός και
ερευνήτρια της ιστορίας των Ελλήνων της Ουκρανίας, Σβιτλάνα Μαζαράτη, η
οποία ήταν ιδιαίτερα συνδεδεμένη με την αναστήλωση του μνημείου του
Κωνσταντίνου Υψηλάντη και την τοποθέτησή του στην Αγία Λαύρα του Κιέβου.
Το θλιβερό γεγονός ανακοίνωσε η Ομοσπονδία Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας,
καθώς η εκλιπούσα ήταν δραστήριο μέλος της ελληνικής κοινότητας στην
ουκρανική πρωτεύουσα.
Η Σβιτλάνα Μαζαράτη, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα «Pontosnews», γεννήθηκε
το 1944 και ήταν ελληνικής καταγωγής. Το 1995 ανέλαβε την πρωτοβουλία
ώστε να συγκεντρωθούν οι πόροι για το μνημείο του Κωνσταντίνου Υψηλάντη,
ηγεμόνα της Βλαχίας και της Μολδαβίας, μέγα διερμηνέα της Υψηλής Πύλης
και πατέρα του Δημήτριου και του Αλέξανδρου. Ήδη από τις αρχές της
δεκαετίας του 1950 είχαν εντοπιστεί κομμάτια του κενοταφίου που
φιλοτέχνησε ο Ρώσος γλύπτης Στεπάν Πίμενοβ το 1818 και καταστράφηκε το
1941. Τη χρηματοδότηση της αναστήλωσης ανέλαβε η Πανελλήνια Ένωση
Πόντιων Αξιωματικών «Αλέξανδρος Υψηλάντης», διεξάγοντας ειδικό έρανο. Το
καλοκαίρι του 1997 το κενοτάφιο τοποθετήθηκε στην εσωτερική αυλή του
μοναστικού συγκροτήγματος της Αγίας Λαύρας, στη περιοχή Πετσέρσκαγια, σε
ένα ύψωμα στη δεξιά όχθη του Δνείπερου και τα αποκαλυπτήρια έγιναν σε
κλίμα συγκίνησης και με την παρουσία μεγάλης αποστολής από την Ελλάδα. Η
αρχαιολόγος Σβιτλάνα Μαζαράτη ήταν εκεί, και μάλιστα παρουσίασε την
ιστορία του μνημείου. Όπως είπε, ο Κωνσταντίνος Υψηλάντης πέθανε στο
Κίεβο το 1816 και ετάφη στην εκκλησία στου Αγίου Γεωργίου, η οποία όμως
καταστράφηκε το 1934.
Η οικία των Υψηλάντηδων ανήκε από το 1833 στη Μονή της Αγίας Λαύρας
Κιέβου, η οποία τη μετέτρεψε σε μετόχι, και μάλιστα για μια δεκαετία
στέγασε εκεί εργαστήριο αγιογραφίας. Από το 1869 η πάροδος στην πίσω
μεριά του σπιτιού πήρε την ονομασία Υψηλάντιεβσκιϊ (δηλαδή, του
Υψηλάντη), ενώ στα σοβιετικά χρόνια ονομάστηκε Άιστοβσκιϊ (Άιστοβ ήταν
το επίθετο ενός εργάτη που σκοτώθηκε στη μάχη κατά την Οκτωβριανή
Επανάσταση του 1917).
• (Επιμέλεια Χρυσάνθη Φραντζεσκάκη, πηγή: Pontosnews)
