Ανησυχίες για την κατάσταση της Αγίας Σοφίας από τη μετατροπή της σε τζαμί τον Ιούλιο του 2020 καταγράφει σε εκτεταμένη έρευνά της η ανταποκρίτρια της εφημερίδας Le Figaro, Anne Andlauer. Στοιχεία της ανταπόκρισης αναδημοσιεύει η ιστοσελίδα HellasJournal, η οποία επισημαίνει επίσης ότι έληξε την 1η Φεβρουαρίου η προθεσμία που έχει θέσει η UNESCO στην Τουρκία για να υποβάλει σχετική έκθεση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των προβλημάτων λόγω της μετατροπής, αναφέρεται στην ανταπόκριση, είναι η αδυναμία των επισκεπτών να δουν ορισμένα από τα ψηφιδωτά του ναού, όπως εκείνα της Αψίδας και του επάνω ορόφου, της λεγόμενης γκαλερί. Συγκεκριμένα, τα ψηφιδωτά της Αψίδας κρύβονται πίσω από πέπλα, τα οποία το τουρκικό καθεστώς είχε δεσμευτεί ότι θα έκλειναν μόνον την ώρα της προσευχής.
Όπως ανέφεραν θρησκευτικοί κύκλοι στη δημοσιογράφο, οι κουρτίνες δεν μπορούν να ανοίξουν επειδή τα ψηφιδωτά βρίσκονται στην πλευρά της Μέκκας οπότε και εμποδίζουν τους πιστούς να προσευχηθούν, ενώ κρατικοί αξιωματούχοι συνεχίζουν να υπόσχονται ότι τα εμπόδια θα απομακρυνθούν. Αποκλεισμένοι είναι οι επισκέπτες και από την γκαλερί με τα καλύτερα διατηρημένα ψηφιδωτά που παραμένει κλειστή, ενώ οι υπηρεσίες του δηλώνουν πως εξετάζονται οι τεχνικές πτυχές ώστε να μην υποστεί ζημιά.
Όπως σημειώνει το ρεπορτάζ, το ίδιο ερώτημα, δηλαδή εάν το τζαμί της Αγίας Σοφίας είναι τόσο καλά προστατευμένο όσο και όταν λειτουργούσε ως μουσείο, διατυπώνουν και όλοι οι ειδικοί, όπως ιστορικοί, αρχιτέκτονες και συντηρητές έργων τέχνης. Την ίδια ανησυχία, υπενθυμίζεται, είχε άλλωστε εκφράσει ένα χρόνο μετά τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, τον Ιούλιο του 2021, η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς της Unesco, ζητώντας από την Τουρκία να υποβάλει “έκθεση σχετικά με την κατάσταση διατήρησης” του μνημείου πριν από την 1η Φεβρουαρίου.
Εξαιρετικά σημαντική είναι και η μαρτυρία αρχιτέκτονα, μέλους του επιστημονικού συμβουλίου που έχει δημιουργήσει το 1993 το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού για τη συντήρηση του κτιρίου, η οποία δηλώνει ότι δεν υπάρχουν “μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις”, αλλά εκτιμά ότι σίγουρα γίνονται λάθη λόγω προτεραιότητας στη λειτουργία του τζαμιού.
Η ανταπόκριση αναφέρεται επίσης στη επίπτωση που είχε στους ορθοδόξους της Τουρκίας και όλου του κόσμου, για τους οποίους η Αγία Σοφία αποτελεί σύμβολο. Το ίδιο επισημαίνει και Αρμένιος βουλευτής της αντιπολίτευσης, ο οποίος μιλώντας στη Le Figaro σημειώνει ότι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί θα μπορούσε να γίνει και με κάποια συνεννόηση με το Πατριαρχείο προκειμένου να μπορούν να προσεύχονται εκεί και οι χριστιανοί και όχι με τρόπο που δείχνει ασέβεια και έλλειψη δημοκρατικής κουλτούρας.
Επιμέλεια Χρυσάνθη Φραντζεσκάκη, Πηγή: Le Figaro, Anne Andlauer – Turquie: inquiétudes pour Sainte-Sophie, redevenue mosquée par la volonté d’Erdogan, HellasJournal
