Η Έδρα Νεοελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας του τμήματος ευρωπαϊκών, αμερικανικών & διαπολιτισμικών σπουδών του Πανεπιστημίου της Ρώμης SAPIENZA, διοργανώνει Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Ο Ιταλικός Φιλελληνισμός και η Ελληνική Επανάσταση του 1821» από τις 9-11 Νοεμβρίου 2021 στη Ρώμη, υπό την Αιγίδα του Ιδρύματος ROMA SAPIENZA και με τη συνεργασία της ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ 1821-2021.
Το Συνέδριο έχει σκοπό να αναδείξει και να μελετήσει, και υπό το φως νέων και καινοτόμων προσεγγίσεων και μεθοδολογιών, όλες αυτές τις πτυχές του Ιταλικού φιλελληνικού κινήματος που συνδέονται με την περίοδο της προετοιμασίας, την έναρξη, τα γεγονότα και τον απόηχο του Ελληνικού αγώνα για την Ανεξαρτησία.
Μάλιστα, το θέμα του Συνεδρίου προσφέρεται για διεπιστημονικές και διαπολιτισμικές προσεγγίσεις που η επιστημονική αυτή συνάντηση επιθυμεί να αναδείξει, να προβάλει και να προωθήσει. Μέρος του Συνεδρίου θα αφιερωθεί στις γυναικείες φωνές του Ιταλικού φιλελληνικού κινήματος. Τέλος, η ευρωπαϊκή προοπτική της Ελληνικής επανάστασης του 1821, όπως αυτή διαφαίνεται μέσα από τα πολιτισμικά προϊόντα του Ιταλικού φιλελληνικού κινήματος, θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για το Συνέδριο.
Πανεπιστήμιο της Ρώμης SAPIENZA
Ο Αγώνας για την ελληνική ανεξαρτησία του 1821 υπήρξε η πρώτη επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική αυτοκρατορία που στέφτηκε με επιτυχία και ταυτόχρονα η πρώτη εξέγερση στην Ευρώπη της Παλινόρθωσης που οδήγησε στη δημιουργία ενός μοντέρνου κράτους (1832).
Το κίνημα του νεοκλασικισμού, του οποίου η θεωρητικοποίηση πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη μέσα από το έργο του αρχαιολόγου και ιστορικού τέχνης Johann Joachim Winckelmann και του ζωγράφου και θεωρητικού της τέχνης Anton Raphael Mengs, η παρέμβαση της Αικατερίνης Β΄ στο χώρο της Μεσογείου, αρχής γενομένης από τη δεκαετία του 1770, και η συνεπακόλουθη Συνθήκη του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή (1774) που προώθησε σημαντικά τα ελληνικά συμφέροντα και ευνόησε την περαιτέρω εξάπλωση και ισχυροποίηση της διασποράς σε ολόκληρη την Ευρώπη, η διαμόρφωση μίας ελληνικής εθνικής συνείδησης με όρους μοντέρνους μέσα και από τα ιδανικά του Διαφωτισμού και της Γαλλικής επανάστασης, καθώς και το έργο Ελλήνων και Ευρωπαίων λογίων, υπήρξαν μονάχα μερικοί από τους λόγους που προετοίμασαν και οδήγησαν το 1821 στον ξεσηκωμό των Ελλήνων εναντίον της Υψηλής Πύλης.
Κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, αυτές οι σημαντικές ιστορικο-πολιτικές και πολιτισμικές εξελίξεις όχι απλώς δεν περάσαν απαρατήρητες από την ευρωπαϊκή κοινωνία της εποχής, αλλά αποτέλεσαν αφορμή για τη διαμόρφωση του Φιλελληνικού κινήματος το οποίο κατά το πρώτο μισό του 19ου αιώνα επηρέασε καθοριστικά ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς και ένα μέρος της αμερικανικής ηπείρου. Ιδιαίτερα στην Ιταλία, η γεωγραφική γειτνίαση, η μακρόχρονη επαφή και συμβίωση μεταξύ του ιταλικού και ελληνικού λαού, οι ναπολεόντειοι πόλεμοι, οι επιπτώσεις του Συνεδρίου της Βιέννης του 1815, καθώς και μία σειρά άλλων κοινωνικών, πολιτικών και πολιτισμικών συνθηκών που επικρατούσαν την εποχή εκείνη στην ιταλική χερσόνησο, στάθηκαν οι λόγοι για τους οποίους το Φιλελληνικό κίνημα όχι απλώς γνώρισε μεγάλη ανταπόκριση και ταχύτατη διάδοση αλλά αποτέλεσε, κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα και κυρίως από το 1821 και εξής, ένα κοινό σημείο αναφοράς μεταξύ πολλών Ιταλών διανοουμένων, καλλιτεχνών, λογοτεχνών, ιστορικών και πολιτικών.
Μάλιστα, σε πολλές περιπτώσεις ο Αγώνας για την ελληνική ανεξαρτησία στάθηκε αφορμή έντονων συζητήσεων που φαίνεται να επηρέασαν και την προσέγγιση των διαφόρων ιταλικών κρατιδίων μεταξύ τους και να προώθησαν και τη διαδικασία πολιτικής ενοποίησης του ιταλικού λαού η οποία το 1861 οδήγησε στη δημιουργία του Ιταλικού κράτους. Λογοτεχνία, θέατρο, ιστορία, μουσική, εικαστικές τέχνες και λαογραφία είναι μόνο μερικοί από τους τομείς όπου το Ιταλικό φιλελληνικό κίνημα, μέσα από πληθώρα έργων, άφησε ανεξίτηλα τα σημάδια του και δημιούργησε μια πολιτισμική κληρονομιά που δεν έκρυψε ποτέ την πολιτική προοπτική της και που προώθησε μια ευρωπαϊκή σκέψη η οποία αναγνώρισε την προσφορά του ελληνικού πολιτισμού στη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Πηγή: Ευρωπαϊκή Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών
