Μια πρόσφατη δωρεά στο Μουσείο Μπενάκη, με αντικείμενα προερχόμενα κυρίως από τη Νιγηρία, το Καμερούν και την Κένυα, υπήρξε η αφετηρία για τη συλλογή ιστοριών ανθρώπων με καταγωγή από χώρες της Αφρικής που γεννήθηκαν ή ζουν στην Ελλάδα. «Η Αφρική ανάμεσά μας» είναι μια έκθεση συμμετοχική, η οποία φέρνει σε πρώτο πλάνο την αφροδιασπορική κοινότητα της Ελλάδας. Είναι σχεδιασμένη από, για και μαζί με πάνω από τριάντα μέλη της κοινότητας και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Πολιτιστικό Κέντρο Αφρικανικής Τέχνης και Πολιτισμών ANASA. Εγκαινιάστηκε την Τρίτη 11 Φεβρουαρίου και θα διαρκέσει ως και την Κυριακή 25 Μάϊου.
«Η Αφρική ανάμεσά μας» είναι μια αμφίδρομη και ανθρωποκεντρική έκθεση, με δύο αναγνώσεις: ανάλογα με τη διαδρομή που θα επιλέξει ο επισκέπτης, μπορεί να τη «διαβάσει» από τους ανθρώπους προς τα αντικείμενα ή από τα αντικείμενα προς τους ανθρώπους. Παρά την πληθώρα των αντικειμένων που παρουσιάζονται, όλα προερχόμενα από τη Συλλογή John Phillipson, «Η Αφρική ανάμεσά μας» δεν είναι μια έκθεση αφρικανικής τέχνης. Χρησιμοποιεί τα αντικείμενα ως μεσάζοντες για να ακούσουμε ιστορίες ανθρώπων, όπως αναφέρει η κοινωνική ανθρωπολόγος και επιμελήτρια της έκθεσης, Σοφία Χανδακά, στην πολιτιστική εκπομπή “Αποτύπωμα” της Φωνής της Ελλάδας με τη Φούλη Ζαβιτσάνου.
Ακούστε εδώ τη συνέντευξη:
Το σύνολο των αντικειμένων και των μαρτυριών που αποτελούν τον πυρήνα της έκθεσης πλαισιώνεται από 30 και πλέον δράσεις, εκδηλώσεις, περφόρμανς, ξεναγήσεις, μουσικές παραστάσεις, εργαστήρια και συζητήσεις, αλλά και από μια «αναδυόμενη» (pop-up) έκθεση καλλιτεχνών αφρικανικής καταγωγής που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. «Η Αφρική ανάμεσά μας*» απευθύνεται σε κάθε επισκέπτη με διάθεση να «γνωρίσει» από κοντά τα έργα και, μέσω αυτών, πολιτισμικά και ιστορικά στοιχεία για την Αφρική -ψήγματα γνώσης σε σχέση με το μέγεθος και τον πλούτο της ηπείρου. Εξίσου όμως, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει από κοντά ανθρώπους αφρικανικής κουλτούρας που γεννήθηκαν ή/και ζουν στην Ελλάδα.
Αλλά και το αντίστροφο, μπορεί δηλαδή να γνωρίσει και να ακούσει ιστορίες της ελληνικής διασποράς στην Αφρικανική ήπειρο. Την επιλογή και την επιμέλεια αυτής της διαδρομής έχει κάνει ο ιστορικός και επιστημονικός συνεργάτης της έκθεσης, Αντώνης Χαλδαίος, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ και εμβριθής μελετητής της ελληνικής παρουσίας στην Αφρική.
Ακούστε εδώ τη συνέντευξη:
Η έκθεση πλαισιώνεται από μια σειρά παράλληλων εκδηλώσεων που ξεκινούν αυτό το Σάββατο 22 Φεβρουαρίου 2025, ώρα 17:00 ( Αμφιθέατρο Μουσείου Μπενάκη / Πειραιώς 138) με μια ιστορική αναδρομή στα δικαιώματα για την ιθαγένεια:
“BLACK HISTORY MONTH & I HAVE A DREAM”.
Διεκδικώντας την τροποποίηση του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας και την απόδοση ιθαγένειας στα παιδιά των μεταναστών/ριών που ζούνε στην Ελλάδα, η καμπάνια «Όχι στον ρατσισμό απ’ την κούνια» ξεκίνησε το 2005 με πρωτοβουλία της Ένωσης Αφρικανών Γυναικών και μιας ευρείας συμμαχίας μεταναστευτικών κοινοτήτων, ΜΚΟ προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλων φορέων. Η συζήτηση εστιάζει στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2000 και αναλύει ευφάνταστες δράσεις και επιτυχημένες πρακτικές της καμπάνιας που στόχευαν στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και στην άσκηση επιρροής και πίεσης στους φορείς χάραξης πολιτικής, τονίζοντας την σημασία της ενεργούς πολιτειότητας και της συμμετοχής στα κοινά.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας του Μουσείου Μπενάκη με την ΕΡΤ και το Κosmos 93,6, πραγματοποιήθηκε η ηχογράφηση μιας σειράς προσωπικών αφηγήσεων μερικών από τους μουσικούς που συμμετέχουν στο πρωτότυπο ηχοτοπίο. Οι συνεντεύξεις για την καταγραφή αυτών των αφηγήσεων πραγματοποιήθηκαν από τους δημοσιογράφους και παραγωγούς του Kosmos Λεωνίδα Αντωνόπουλο, Γιάννη Δημητριάδη και Γιώργο Μουχταρίδη. Ο επισκέπτης της έκθεσης μέσω ενός QR code συνδέεται με την πλατφόρμα ERTεcho όπου ακούει τις αφηγήσεις των Αφροελλήνων καλλιτεχνών MC Yinka (Μανώλης Αφολάνιο), Ζερόμ Καλούτα, Ίντρα Κέιν, Ξένιας Ντάνια, Νέγρου του Μοριά-Black Morris (Kevin Ansong), ‘Αννας Πασπάτη, ADEDEJΙ (Adédèjì Adetayo) και Ladele (Μαρία Λάντελε).
