Το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Ελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία» του Ανοικτού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΑΠΚΥ), το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Γλώσσα, Γραμματισμός και Εκπαίδευση» του Πανεπιστημίου Κύπρου και η Γλωσσολογική Εταιρεία Κύπρου συνδιοργανώνουν σήμερα Τρίτη, 4 Φεβρουαρίου 2025, υβριδική ομιλία με θέμα: «Ιχνηλατώντας τη διείσδυση του ρατσισμού σε ένα σώμα αντιρατσιστικών κειμένων: Προεκτάσεις στο πλαίσιο του κριτικού γραμματισμού». Φιλοξενούμενος ομιλητής είναι Δρ Αργύρης Αρχάκης, Καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών.
Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί στις 18:00 – 19:30 στην Αίθουσα 119, ΧΩΔ 02, Πανεπιστημιούπολη, Πανεπιστημίου Κύπρου και θα μεταδοθεί και διαδικτυακά από τα εργαλεία τηλεκπαίδευσης του ΑΠΚΥ στον σύνδεσμο https://tinyurl.com/5f8wydsv
Λίγα λόγια για τη διάλεξη
Οι προσφυγικές και μεταναστευτικές μετακινήσεις προς τον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο οδήγησαν σε ποικίλες στάσεις που κυμαίνονται από αλληλέγγυες έως ξενοφοβικές και ρατσιστικές προς τους/τις μετανάστες/τριες και τους/τις πρόσφυγες/ισσες. Στο πλαίσιο αυτό, επιδίωξή μας είναι να αποκαλύψουμε ότι οι ρατσιστικές αντιλήψεις πολύ συχνά πλέον, αναδύονται και στον (φαινομενικά) αντιρατσιστικό λόγο, ο οποίος, καταλήγει να απηχεί ανισότητες, να τις συγκαλύπτει και να τις αναπαράγει. Αναδύεται έτσι το φαινόμενο του ρευστού ρατσισμού στο οποίο θα επικεντρωθεί η θεωρητική συζήτηση της ομιλίας. Επιπλέον, θα παρουσιάσουμε τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώσαμε ένα σώμα ελληνικών αντιρατσιστικών κειμένων προκειμένου να διερευνήσουμε αν και σε ποιο βαθμό εμφιλοχωρούν σε αυτό ρατσιστικές απόψεις και αντιλήψεις. Διαπιστώσαμε ότι οι ρατσιστικές θέσεις παρεισφρέουν στα αντιρατσιστικά κείμενα μέσω δύο βασικών οδών, της διάκρισης και της αφομοίωσης, διαμορφώνοντας το φαινόμενο του ρευστού ρατσισμού. Τέλος, θα συζητήσουμε τρόπους αξιοποίησης των ευρημάτων της ανάλυσής μας γύρω από τον ρευστό ρατσισμό στο πλαίσιο του κριτικού γραμματισμού.
Ο Αργύρης Αρχάκης είναι Καθηγητής Ανάλυσης Λόγου και Κοινωνιογλωσσολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, όπου διδάσκει από το 1997. Τα πρόσφατα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εντοπίζονται κυρίως σε ζητήματα ρευστού ρατσισμού, σχέσης λόγου και μετανάστευσης, κριτικού γραμματισμού και αφηγηματικών κατασκευών ταυτοτήτων. Άρθρα και βιβλία του έχουν δημοσιευτεί από έγκριτους διεθνείς και εγχώριους οίκους. Πρόσφατα, έχουν κυκλοφορήσει: το βιβλίο Από τον εθνικό στον μετα-εθνικό λόγο: Μεταναστευτικές ταυτότητες και κριτική εκπαίδευση (Πατάκης 2020) και oι συλλογικοί τόμοι (με συνεπιμέλεια) Ιχνηλατώντας τη διείσδυση του ρατσισμού στον αντιρατσιστικό λόγο: Μελέτες για τον ρευστό ρατσισμό (Πεδίο, 2023) και Exploring the ambivalence of liquid racism: In between antiracist andracist discourse (John Benjamins, 2024). Είναι επιστημονικός υπεύθυνος του ερευνητικού έργου TRACE, «Ανιχνεύοντας τον ρατσισμό στον αντιρατσιστικό λόγο: Μια κριτική προσέγγιση στον ευρωπαϊκό δημόσιο λόγο για τη μεταναστευτική και προσφυγική κρίση» (TRACE/HFRI-FM17-42, ΕΛΙΔΕΚ 2019-2023).
