Με τον συμβολικό τίτλο: “Κάποιος, λέω, θα με θυμάται – Γυναικείες φωνές από την αρχαιότητα στο σήμερα” θα παρουσιαστεί στις 30 Ιουνίου, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου, στην Πειραιώς 260, η lecture-performance που δημιούργησαν δύο Ελληνίδες από τη Γαλλία. Η βραβευμένη τραγουδοποιός, μουσικός και ερμηνεύτρια Κατερίνα Φωτεινάκη που δραστηριοποιείται επαγγελματικά εδώ και πολλά χρόνια στη γαλλική πρωτεύουσα και η Θεοδώρα Ψυχογυιού, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι, μέλος του Institut de recherche en Musicologie και διευθύντρια του Collegium Musicæ.
Η Κατερίνα Φωτεινάκη μίλησε στη “Φωνή της Ελλάδας” στο Παγκόσμιο Ραδιόφωνο της ΕΡΤ, και συγκεκριμένα στην εκπομπή “κουβέντες μακρινές” για την performance που είναι εμπνευσμένη από τη Σαπφώ (ο πρωτότυπος τίτλος είναι από έργο της αρχαίας ποιήτριας Μνάσεσθαί τινά φαμι καὶ ὔστερον ἀμμέων) και παρουσιάζεται στο πλαίσιο του κύκλου ανοιχτών παρουσιάσεων και συζητήσεων “Πυγολαμπίδες” σε επιμέλεια Δημήτρη Παπανικολάου με τη συνεργασία της Ισαβέλλας-Δήμητρας Καρούτη.
Πρόκειται για μια performance για τη γυναικεία φωνή ως ίχνος, επιβίωση και πυκνωμένη λάμψη. Όπως ανέφερε η Κατερίνα Φωτεινάκη από το Παρίσι, είναι μια μουσικο- αφηγηματική περφόρμανς που φέρνει σε διάλογο ποιήτριες και τραγουδοποιούς, χωρίς ηλικία, μέσα από αρχειακές φωνές και σύγχρονες ερμηνευτικές πρακτικές. Μια αφήγηση που ακολουθεί “τη σοφία των πυγολαμπίδων: την επιμονή, την αορατότητα, την επιβίωση, την πολιτική του μικρού και την ανάγκη να μάθουμε ξανά να βλέπουμε και να ακούμε”. Από τη Σαπφώ και την Barbara Strozzi, μέχρι την Αρλέτα, τη Λένα Πλάτωνος, την Connie Converse και την Αγγελική Ιονάτου, η περφόρμανς ακολουθεί ένα νήμα πλεγμένο διαισθητικά από αμέτρητες μουσικο-ποιητικές κλωστές.
Η Κατερίνα Φωτεινάκη σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, φωνητική στο Εργαστήρι Φωνητικής Τέχνης του Σπύρου Σακκά, μουσική στο Conservatoire de Gennevilliers και Μουσικολογία (Master) στο Paris 8. Διακρίθηκε από νωρίς για τη μουσική της δραστηριότητα, με σημαντικότερη διάκριση το Βραβείο Σύνθεσης Παιδικού Τραγουδιού της Ορχήστρας των Χρωμάτων (2004). Από το 2006 ζει στο Παρίσι, έπειτα από πρόταση συνεργασίας της Angélique Ionatos, με την οποία ηχογράφησε δύο δίσκους και πραγματοποίησε περισσότερες από 200 συναυλίες στην Ευρώπη και τον Καναδά. Το 2011 απέσπασε το πρώτο βραβείο στους Αγώνες Δημιουργίας Ελληνικού Τραγουδιού: 1 / Σύνθεση του Ελληνικού Σχεδίου (Στέγη Ιδρύματος Ωνάση). Ο δίσκος της TZITZIKIA (Accords Croisés – Harmonia Mundi) επιλέχθηκε από τη Le Monde ανάμεσα στους πέντε καλύτερους δίσκους του 2014 και τιμήθηκε με διάκριση “fff” από το Télérama, ενώ παρουσιάστηκε σε σημαντικές σκηνές του Παρισιού και στο εξωτερικό. Ο δίσκος Mixology (Klarthe Records) απέσπασε επίσης τη διάκριση “fff” και παρουσιάστηκε ως σόλο παράσταση στο Festival Off Avignon το 2022.
Έχει συμμετάσχει τέσσερις φορές στο Festival Off Avignon και δύο στο In, έχει διδάξει φωνητική αγωγή στην Ελλάδα και τη Γαλλία και το 2024 ίδρυσε το Ατελιέ Ελληνικού Τραγουδιού, ως εγχείρημα της Ελληνικής Κοινότητας Παρισιού. Παράλληλα, συνθέτει μουσική για θέατρο, χορό και κινηματογράφο, συνεργαζόμενη με Έλληνες και ξένους σκηνοθέτες και χορογράφους.
Η Θεοδώρα Ψυχογυιού είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης στο Παρίσι, μέλος του Institut de recherche en Musicologie και διευθύντρια του Collegium Musicæ, διεπιστημονικού ινστιτούτου με αντικείμενο τη μουσική της Alliance Sorbonne Université· είναι επίσης αντιπρόεδρος της International Musicological Society για την περίοδο 2022-2027. Ειδικεύεται στη θεωρία της μουσικής του 17ουκαι 18ου αιώνα, με έμφαση στις σχέσεις μουσικής, επιστήμης και ιστορίας των ιδεών. Έχει δημοσιεύσει εκτενώς για τις μεταβολές των μουσικών μοντέλων και της αισθητικής στη νεότερη εποχή, τη μουσική ακουστική, καθώς και για την πρόσληψη της Αρχαιότητας και του Μεσαίωνα στη θεωρία και την πράξη του μουσικού νεωτερισμού. Παράλληλα, έχει επιμεληθεί κριτικές εκδόσεις μουσικής, ιδίως έργων του Marc-Antoine Charpentier.
Τα τρέχοντα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη λατινική μουσική παράδοση στα ελληνικά νησιά κατά την Ενετοκρατία και την Τουρκοκρατία, την πολιτισμική ιστορία του ήχου και την ιστορία της ακουστικής. Το 2025, διοργάνωσε με τον Δημήτρη Παπανικολάου μεγάλο διεθνές συνέδριο στη Σορβόννη, αφιερωμένο εξ ολοκλήρου στο έργο του Μάνου Χατζιδάκι. Ανάμεσα στις πρόσφατες δημοσιεύσεις της συγκαταλέγονται οι τόμοι Penser, composer, pratiquer la musique au temps de Descartes (Paris, Champion, 2024) και La musique baroque en France: clefs pour une analyse historicisée (Paris, Vrin, 2025).
Πηγή: Φωνή της Ελλάδας – ΕΡΤ
