Το ονομαστό αρχείο/συλλογή των Έφης Αλεξάκη και Leonard Janiszewski, ετοιμάζεται να αποκτήσει μια μόνιμη στέγη που δεν είναι άλλη από την Πολιτειακή Βιβλιοθήκη Νέας Νότιας Ουαλίας (Βιβλιοθήκη Mitchell).
Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι Έφη Αλεξάκη και Leonard Janiszewski αναγνώρισαν ότι τα αυστραλιανά εθνικά και πολιτειακά αρχεία, βιβλιοθήκες και μουσεία δεν συνέλεγαν εύκολα ούτε αναγνώριζαν τη σημασία και τη συμβολή των Ελληνοαυστραλών στην πολιτιστική ποικιλομορφία και την ιστορία της Αυστραλίας. Διαπίστωσαν ότι αυτό ίσχυε και για άλλες εθνοτικές και πολιτισμικά διαφορετικές ομάδες που ζούσαν και ζουν στην Αυστραλία.
«Ως αποτέλεσμα, ομάδες από μη αγγλόφωνο υπόβαθρο έχουν ουσιαστικά αποξενωθεί, όντας περιθωριοποιημένες και εγκαταλειμένες στην όλη ιστορία της Αυστραλίας – με επικρατούσα μια μυωπική, μονοπολιτισμική θεώρηση της βρετανικής Αυστραλίας», όπως λένε οι ίδιοι.
Συνειδητοποίησαν επίσης ότι «το κοινωνικοπολιτισμικό ιστορικό υλικό σε άλλες γλώσσες πλην της αγγλικής στα εθνικά και πολιτειακά αποθετήρια της Αυστραλίας είναι φτωχό τόσο σε συνολική ποσότητα όσο και σε σημασία, μια κατάσταση που αντανακλάται επίσης στην έλλειψη επαγγελματιών Αυστραλών και ειδικούς με δεξιότητες σε γλώσσες εκτός της Αγγλικής».
Με την Πολιτειακή Βιβλιοθήκη Νέας Νότιας Ουαλίας (Βιβλιοθήκη Mitchell) έχουν αναπτύξει μια μακροχρόνια σχέση με από τη δεκαετία του 1990, όταν συνεργάστηκαν για τη δημιουργία και την περιοδεία μιας επαγγελματικής έκθεσης φωτογραφίας σε όλη την Αυστραλία – αλλά και την Ελλάδα.
Αυτή η έκθεση ήταν η «In Their Own Image – Greek-Australians’ National Project Archive», που περιόδευσε για πάνω από μια δεκαετία και στις δυο χώρες και σύμφωνα με τους επικεφαλής της Πολιτειακής Βιβλιοθήκης είναι «το καλύτερο αρχείο του είδους του στην Αυστραλία».
Το όλο υλικό έχει συλλεχθεί και συντηρηθεί από τη φωτογράφο Αλεξάκη και τον ιστορικό Janiszewski, με χρόνια προσωπική εργασία και με βάση τα δικά τους περιορισμένα εισοδήματα. Πρόκειται για μια συνεχή έρευνα και καταγραφή της ιστορικής και σύγχρονης ελληνικής παρουσίας στην Αυστραλία και διεθνώς αποτελεί ένα σημαντικό σύγχρονο στοιχείο της παγκόσμιας ελληνικής Διασποράς. Μέσω του προγράμματος «In Their Own Image – Greek-Australians’ National Project Archive» έχει συλλεχθεί ένα σημαντικό και μοναδικό οπτικό, προφορικό και λογοτεχνικό αρχείο. Έχουν παρουσιασθεί διάφορες εκδόσεις, έχουν γίνει περιοδείες σε πολιτειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο, έχουν διοργανωθεί σημαντικές κοινωνικοπολιτιστικές εκθέσεις, ντοκιμαντέρ, παρουσιάσεις πολυμέσων, κινηματογραφικό ντοκιμαντέρ και άλλα, που αποτελούν, συνάμα, υλικό για διδασκαλία σε εκπαιδευτικά ιδρύματα.
Η όλη συλλογή περιλαμβάνει κυρίως έγγραφα (επίσημα και ιδιωτικά), φωτογραφίες (ιστορικές και σύγχρονες σε αναλογική, έντυπη και ψηφιακή μορφή), ηχογραφήσεις προφορικής ιστορίας (αναλογικές και ψηφιακές), ορισμένα βίντεο και ταινίες, καθώς και διάφορα αναμνηστικά (κυρίως από ελληνόκτητα αναψυκτήρια, Milk bar και Cafes στην Αυστραλία). Μεγάλο μέρος του υλικού σε χαρτί και των εγγράφων βρίσκεται σε 12 τετραώροφα ντουλάπια αρχειοθέτησης.
Το υλικό έχει συγκεντρωθεί επί 40 χρόνια και η διαδικασία της συλλογής συνεχίζεται. Η εστίασή του είναι οι Ελληνοαυστραλοί, τόσο εντός της Αυστραλίας όσο και διεθνώς, καθώς και σημαντικά στοιχεία της ελληνικής Διασποράς σε παγκόσμιο επίπεδο που συνδέονται με τους Ελληνοαυστραλούς. Ενώ το μεγαλύτερο μέρος του υλικού έχει συγκεντρωθεί στην Αυστραλία, υπάρχουν στοιχεία που συγκεντρώθηκαν επίσης στην Ελλάδα, τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο, τη Νέα Ζηλανδία και την Κύπρο. Το αρχείο είναι εθνικής αλλά και διεθνούς εμβέλειας, και είναι ποικίλο (με καταγεγραμμένες προφορικές ιστορίες, ιστορικές και σύγχρονες φωτογραφίες, έγγραφα, ταινίες κ.ά.).
Με γνώμονα το γεγονός ότι πλησιάζουν γρήγορα τα 70 χρόνια της ηλικίας τους, οι δύο ερευνητές θεώρησαν ότι η διαχείριση και διατήρηση της συλλογής θα έπρεπε τελικά να γίνει ευθύνη άλλων, νεότερων και καλύτερα εξοπλισμένων και καταρτισμένων ανθρώπων. «Εμείς προσωπικά είχαμε την ηθική και δεοντολογική ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι όλες οι ιστορίες που έχουμε συγκεντρώσει – όλες αυτές οι φωνές και οι φωτογραφίες κ.λπ. από το παρελθόν – θα έχουν μια ζωή πέρα από τη δική μας, για τις μελλοντικές γενιές: αυτή ήταν πάντα η πρόθεσή μας», λένε οι δύο ερευνητές.
Φυσικά θα χρειαστεί οικονομική ενίσχυση για να ψηφιοποιηθεί το αρχείο. Είναι όμως σημαντικό ότι η Πολιτειακή Βιβλιοθήκη Νέας Νότιας Ουαλίας, θέλησε να αποκτήσει τη συλλογή στο σύνολό της και όχι μόνο το υλικό που αφορούσε μόνο τη Νέα Νότια Ουαλία. Η Πολιτειακή Βιβλιοθήκη NSW αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κορυφαία ιδρύματα στη χώρα για την έρευνα της αυστραλιανής ιστορίας. Είναι μία από τις παλαιότερες βιβλιοθήκες της χώρας και μεγαλύτερη και παλαιότερη διατηρητέα βιβλιοθήκη ειδικών συλλογών, ανοικτή στο κοινό, τους ερευνητές και τους ακαδημαϊκούς, με αντικείμενο την ιστορία του έθνους.
Πηγή: neoskosmos
