Ο Δημήτρης Τρωαδίτης ο οποίος αφού ασχολήθηκε στο προηγούμενο βιβλίο του με την ιστορία του αναρχικού κινήματος στον ελλαδικό χώρο, με την νέα του δουλειά που φέρει τον τίτλο «Ελευθεριακοί και Ριζοσπάστες της Διασποράς: Αγώνες για τη νέα κοινωνία στους τόπους μετανάστευσης» (εκδόσεις “Κουρσάλ”) συμπληρώνει το κομμάτι που έλειπε. Το κομμάτι αυτό που αφορά την ριζοσπαστική πολιτική δράση Ελλήνων της διασποράς.
Ο Δημήτρης Τρωαδίτης ξεκίνησε την έρευνα το 1985 στην Αθήνα. Εκείνο τον καιρό, όπως λέει στο SBS Greek, ήθελε να καλύψει κάποια δικά του κενά διαβάζοντας βιβλία που αφορούσαν την ιστορία του ελλαδικού εργατικού και γενικά σοσιαλιστικού κοινωνικού κινήματος του Γιάννη Κορδάτου και άλλων ιστορικών προερχόμενων κυρίως από την Αριστερά. Συνειδητοποίησε ότι όσον αφορά τον ρόλο των αναρχικών στα τέλη του 19ου αιώνα, υπήρχαν πολλά κενά.
Στην εισαγωγή του βιβλίου, ο εκδότης Κώστας Δεσποινιάδης αναφέρει ότι όσες φορές έχει γραφεί η ιστορία από ιστορικούς και των δυο χώρων, δηλαδή του συντηρητικού και του προοδευτικού, δεν περιλαμβάνουν στα γραπτά τους την ιστορία ελευθεριακών κινημάτων που έχουν συμβάλει στην εξέλιξη του σύγχρονου εργατικού κινήματος. Ο κ. Τρωαδίτης, στο θέμα αυτό αναφέρει ότι η σημασία της δράσης των κινημάτων αυτών δεν έχει να κάνει με το αν αυτά ήταν αριθμητικά μικρά ή μεγάλα. «Το ζήτημα είναι ότι υπήρξαν αυτά το κινήματα», λέει. «Όταν συνειδητοποίησα ότι έχω πάρα πολύ υλικό και ότι κάτι πρέπει να γίνει και να βγει έξω, τότε έβαλα στόχο στη ζωή μου να ειπωθεί κι αυτών των ανθρώπων η ιστορία, διότι όλοι συνέβαλαν σε αυτό που λέμε σοσιαλιστικό, κομμουνιστικό κλπ κίνημα».
Υπάρχουν αναφορές ότι επαναστατικές ιδέες άρχισαν να εμφανίζονται στα Βαλκάνια από το 1870 που απλώθηκαν σε όλες τις περιοχές, και στην Θεσσαλονίκη. Για παράδειγμα, αναρχικές ομάδες από τα τέλη του 19ου αιώνα σχεδίαζαν βομβιστικές επιθέσεις με στόχο τη συντριβή του κρατικού μηχανισμού, αλλά και δολοφονικές απόπειρες κατά του σουλτάνου. Η δράση των ομάδων αυτών ήταν έντονη την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα και μέχρι την έναρξη των Βαλκανικών Πολέμων.
Και στην Κωνσταντινούπολη, το 1909, Έλληνες, Τούρκοι, Αρμένιοι και άτομα από άλλες εθνότητες είχαν συγκροτήσει ομάδες δράσης. Μάλιστα, το 1910 κυκλοφόρησε στην Πόλη μια επαναστατική εργατική εφημερίδα με πρωτοσέλιδο σύνθημα “Εργάτες της Τουρκίας ενωθείτε”. Στην εκδοτική ομάδα υπήρχαν κυρίως Έλληνες, αλλά και Τούρκοι, Αρμένιοι και άλλες εθνότητες.
Στο βιβλίο γίνεται εκτενής αναφορά στην δράση ριζοσπαστών Ελλήνων της Διασποράς και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου, όπως, το Μεξικό, η Γαλλία και βεβαίως η ΗΠΑ μεταξύ άλλων.
Πηγή: SBS Greek
Επιμέλεια: Φούλη Ζαβιτσάνου
