Μιλώντας στο 2026 Heritage Weekend & Classic της National Hellenic Society, ο βουλευτής και πρώην υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος τόνισε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για τους Έλληνες τον 21ο αιώνα είναι να διασφαλίσουν ότι οι ελληνικές αξίες θα συμβάλουν στο να οριστεί τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Ο κ. Γερουλάνος πήρε τον λόγο μετά τη συζήτηση «Χαιρετισμός στους Φιλέλληνες Ιδρυτές της Αμερικής». Ξεκίνησε με μια εικόνα από την αρχαιότητα. Επί αιώνες, σημείωσε, ο Βούδας απεικονιζόταν χωρίς ανθρώπινη μορφή: ως ένας άδειος θρόνος, ένας τροχός, ένα δέντρο ή ένα αποτύπωμα ποδιού. Στη συνέχεια, τον 1ο αιώνα π.Χ., στην Γκαντάρα, όταν ο Βουδισμός ήρθε σε επαφή με τον Ελληνισμό που είχε μεταφέρει στην Ανατολή ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Βούδας εμφανίστηκε για πρώτη φορά με ανθρώπινο πρόσωπο: το πρόσωπο του Απόλλωνα.
«Ήρθα εδώ, στη National Hellenic Society, για να μιλήσω για μια πρόκληση που αντιμετωπίζουμε ως Έλληνες και που αφορά το μέλλον της Ανθρωπότητας», είπε. «Δεν θα μας απασχολεί πλέον πώς και σε ποιο βαθμό οι μηχανές προσομοιάζουν την ανθρώπινη φύση, αλλά πώς και σε ποιο βαθμό η ανθρώπινη φύση θα χρειαστεί να προσομοιάσει τις μηχανές για να επιβιώσει και να ευημερήσει».
Καθώς η βιοϊατρική, η γενετική, οι νευροεπιστήμες και η Τεχνητή Νοημοσύνη αναγκάζουν την ανθρωπότητα να αναρωτηθεί ξανά ποιοι είμαστε, υποστήριξε, ο κόσμος θα στραφεί για άλλη μια φορά στον ελληνικό τρόπο σκέψης. «Από τον Βούδα της Γκαντάρα έως τον Διαφωτισμό, και από τον Σαίξπηρ έως τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας, οι ελληνικές αξίες καλούνται ξανά και ξανά να απαντήσουν σε σύγχρονα προβλήματα».
Ανέφερε παραδείγματα μόνο από την τελευταία εβδομάδα. Η Καναδή ποιήτρια Αν Κάρσον, βαθιά επηρεασμένη από τη Σαπφώ, τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ χρησιμοποίησε τον Παρθενώνα ως σκηνικό για να μιλήσει για το μέλλον του κόσμου. Και ο «Economist» φιλοξένησε στο εξώφυλλό του έναν ψηφιοποιημένο Αριστοτέλη. Σημείωσε επίσης ότι στην πρόσφατη κινηματογραφική μεταφορά της Οδύσσειας «το έργο του Ομήρου χρησιμοποιείται από έναν Αμερικανό σκηνοθέτη για να μιλήσει για τα σύγχρονα προβλήματα της Αμερικής».
«Μπορείτε να τους διδάξετε τους Έλληνες;»
Ο κ. Γερουλάνος, απόφοιτος του Williams College, αφηγήθηκε μια συζήτηση αποφοίτων του κολεγίου με επικεφαλής μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας. Όταν τους ρώτησαν πώς πρέπει ένα πανεπιστήμιο να διδάσκει την τεχνολογία, τα στελέχη απάντησαν: «Μην μπαίνετε στον κόπο». Η τεχνολογία αλλάζει πολύ γρήγορα για να διδαχθεί εγκαίρως, εξήγησαν, και ρώτησαν με τη σειρά τους: «Μπορείτε να τους διδάξετε ιστορία, φιλοσοφία και ηθική; Μπορείτε να τους διδάξετε μουσική, θέατρο και ποίηση; Μπορείτε να τους διδάξετε τους Έλληνες;» Ο λόγος: «Γιατί στα δικά μας χέρια αυτή η τεχνολογία είναι τρομακτικά επικίνδυνη. Στα δικά τους, μπορεί να σώσει τον κόσμο».
«Στον Όμηρο, ακόμη και ο εχθρός έχει πρόσωπο και οικογένεια», είπε ο κ. Γερουλάνος. «Στην τραγωδία, κάθε μορφή εξουσίας οφείλει να λογοδοτεί για τις πράξεις της. Στη φιλοσοφία, η αλήθεια δεν επιβάλλεται. Αναζητείται μέσα από τον διάλογο. Και στη δημοκρατία, ο άνθρωπος δεν είναι υπήκοος. Είναι πολίτης». Το πιο επίκαιρο ελληνικό μήνυμα σήμερα, πρόσθεσε, είναι «ότι κάθε εξουσία, πολιτική, κοινωνική, πολιτιστική, οικονομική ή τεχνολογική, πρέπει να υπηρετεί την Ανθρωπότητα και την αξιοπρέπεια του Προσώπου».
Ο κίνδυνος της αορατότητας
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, προειδοποίησε, «δεν γεννιέται σε πολιτισμικό κενό». Μαθαίνει από τις γλώσσες και τις αφηγήσεις που κυριαρχούν στο διαδίκτυο. «Όταν ένας πολιτισμός απουσιάζει από αυτά τα δεδομένα, κινδυνεύει να γίνει αόρατος», είπε. «Όχι απαραίτητα επειδή παύει να υπάρχει. Αλλά επειδή οι μηχανές μαθαίνουν να βλέπουν τον κόσμο χωρίς αυτόν».
Κάλεσε την ελληνική πολιτιστική πολιτική να μετατοπιστεί από «αμυντική, φοβική και συντηρητική» σε «διεκδικητική, δυναμική και προοδευτική». Έθεσε τέσσερις προτεραιότητες:
- την επιθετική ψηφιοποίηση του πολιτιστικού πλούτου της Ελλάδας, ώστε να μπορούν να εκπαιδεύονται σε αυτόν ελληνικά και διεθνή συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης
- την προστασία των δημιουργών με κανόνες για τη συναίνεση, τη διαφάνεια, την αναφορά της πηγής και τη δίκαιη αμοιβή
- την επέκταση εργαλείων και χρηματοδότησης πέρα από τους μεγάλους φορείς της Αθήνας, στην περιφέρεια και στις κοινότητες της Ομογένειας
- την αυστηρή λογοδοσία για κάθε δημόσιο πρόγραμμα πολιτισμού και Τεχνητής Νοημοσύνης
Ένα ερευνητικό κέντρο στην Ακαδημία Πλάτωνος
Ο κ. Γερουλάνος ολοκλήρωσε παρουσιάζοντας το όραμά του για ένα Παγκόσμιο Ερευνητικό Κέντρο Ηθικής και Νέων Τεχνολογιών. Το κέντρο θα ενώνει ελληνικά και διεθνή πανεπιστήμια, πολιτιστικούς φορείς και ηγέτες της τεχνολογίας, ενδεχομένως υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Θα στεγάζεται «φυσικά, στην Ακαδημία Πλάτωνος», σε «μια γειτονιά της Αθήνας που επί μακρόν παραμελήθηκε». «Το δημόσιο και ιδιωτικό ενδιαφέρον υπάρχει ήδη», είπε. «Όμως εναπόκειται σε εμάς να το αξιοποιήσουμε τώρα».
Πηγή: Εθνικός Κήρυκας
