Τα γεγονότα ξεκίνησαν από μια ογκώδη διαδήλωση στην πλατεία Ταξίμ, που είχε αφορμή την βομβιστική επίθεση (τα μεσάνυκτα της 5ης προς την 6η Σεπτεμβρίου) στην οικία του Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη. Αυτουργός της βομβιστικής επίθεσης ήταν ο 20χρονος φοιτητής της Νομικής Σχολής Θεσσαλονίκης Οκτάι Ενγκίν, εγγονός μουφτή και γιος μειονοτικού βουλευτή, ο οποίος εργαζόταν ως υπάλληλος του τουρκικού προξενείου της Θεσσαλονίκης. [Ο εκρηκτικός μηχανισμός είχε μεταφερθεί μυστικά από την Τουρκία στη Θεσσαλονίκη στις 3 Σεπτεμβρίου με το υπηρεσιακό αυτοκίνητο του Τούρκου προξένου).
Η είδηση της βομβιστικής επίθεσης έφθασε στην Τουρκία στις 4 το απόγευμα με έκτακτο παράρτημα της Istanbul Ekspres, η οποία κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο τίτλο «Του πατέρα μας το σπίτι καταστράφηκε με βόμβα!». Κατά τη διαδήλωση κυριάρχησαν τα συνθήματα «Θάνατος στον μακάριο», «Η Κύπρος είναι τουρκική! Τουρκική θα παραμείνει», «Εξολοθρεύστε τους απίστους! Κερδίζουν χιλιάδες λίρες και πουλάνε φτηνά πράγματα για πολλά λεφτά» κ.ά.. Στα επεισόδια συμμετείχαν συνολικά περίπου 100.000 άτομα, αλλά τις καταστροφές επιτέλεσαν ομάδες από 20 έως 30 μέλη. Οι ομάδες αυτές κρούσης μπορούν να διακριθούν σε υποκινητές, αρχηγούς και καταστροφείς. Καθήκον των αρχηγών ήταν να εντοπίσουν τους στόχους που έπρεπε να καταστραφούν (είχαν στα χέρια τους λίστες με τις ακριβείς διευθύνσεις των ελληνικών και αρμενικών καταστημάτων και οικιών, στοιχεία που πήραν από τις οικονομικές διευθύνσεις των κατά τόπους δήμων).
Οι καταστροφείς, εξοπλισμένοι με πέτρες, λοστούς, σανίδες, φτυάρια, πριόνια, συσκευές οξυγονοκόλλησης κ.ά., εκτελούσαν άμεσα την καταστροφή των μαρκαρισμένων στόχων. Τα αντικείμενα αυτά της καταστροφής είχαν μεταφερθεί με στρατιωτικά φορτηγά σε κεντρικά σημεία της Πόλης και σε δημόσιους σταθμούς λεωφορείων. Σύμφωνα με εκθέσεις του γαλλικού προξενείου, ήδη από την περίοδο του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου μια ειδική υπηρεσία είχε καταγράψει τις διευθύνσεις των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων, ώστε σε περίπτωση «σύγκρουσης» να μπορούν να «εξουδετερωθούν» εύκολα. Δύο εβδομάδες πριν τα επεισόδια κάποιοι άγνωστοι είχαν μαρκάρει με φθορίζον κόκκινο χρώμα τα σπίτια των Ελλήνων και των Αρμενίων. Σε όλη την Πόλη η καταστροφή διεξήχθη κατά την ίδια ακριβώς μέθοδο. Όλα τα αντικείμενα στο εσωτερικό των καταστημάτων, των οικιών, των αποθηκών, των βιομηχανικών εγκαταστάσεων καταστρέφονταν ολοσχερώς, μεταφέρονταν έξω και κομματιάζονταν στον δρόμο. Στις οικίες έσπαζαν πρώτα τα παράθυρα με πέτρες, έπειτα τις πόρτες με τσεκούρια και σιδερολοστούς και στη συνέχεια κατέστρεφαν όλο το νοικοκυριό, ενώ τις ηλεκτρικές συσκευές και τα άλλα αντικείμενα τα πετούσαν από τα παράθυρα στον δρόμο. Στόχος των επιθέσεων έγιναν και οι χριστιανικές εκκλησίες και τα κοιμητήρια. Κατέστρεψαν και έκαυσαν εσωτερικό διάκοσμο, τις εικόνες, τους σταυρούς και άλλα ιερά αντικείμενα ή έβαζαν φωτιά στο κτίριο. Η σύληση των τάφων συνέβη κυρίως στα ελληνορθόδοξα κοιμητήρια του Σισλί και του Μπαλουκλί. Στα κοιμητήρια δεν αρκέστηκαν στο να σπάσουν και να κομματιάσουν τις ταφόπλακες και τους σταυρούς, αλλά άνοιξαν και τους τάφους και σκόρπισαν, έσπασαν ή έκαψαν τα οστά των νεκρών.
[iframe src=”https://webradio.ert.gr/webtv/live-uni/vod/dt-uni-audio-mp3.php?f=proto/07-09-21-septemvriana.mp3&bgimg=https://www.ertflix.gr/wp-content/uploads/2020/12/RADIO-prwto_1280x720gri.jpg” frameborder=”no” scrolling=”no”]
Για τα γεγονότα των Σεπτεμβριανών μιλούν στο Πρώτο Πρόγραμμα 91,6 και 105,8 και στον Θωμά Σϊδερη, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών Γιώργος Λεύκαρος, ο γηραιότερος επιζών αυτόπτης μάρτυρας Διονύσης Αγγελόπουλος και ο επίσης αυτόπτης μάρτυρας των γεγονότων Κωνσταντίνος Σίνας.
