Tο Ινστιτούτο Θερβάντες της Αθήνας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γκαίτε της Αθήνας Goethe-Institut Athen, παρουσιάζει ένα μουσικό ταξίδι στην πλούσια μουσική ιουδαϊκή παράδοση των Ασκενάζι και των Σεφαραδιτών Εβραίων, την Τετάρτη, 11 Νοεμβρίου στις 19:30 ( Ινστιτούτο Γκαίτε, Ομήρου 14-16, Αθήνα), με ελεύθερη είσοδο.
Το πρόγραμμα συνδυάζει το εκφραστικό βάθος των γίντις τραγουδιών με τη ζωντανή μουσική κληρονομιά των Σεφαραδιτών Εβραίων της Θεσσαλονίκης, ανακαλύπτοντας δύο διαφορετικούς, αλλά αλληλένδετους κόσμους της εβραϊκής πολιτισμικής μνήμης. Τα τραγούδια για την αγάπη, τη νοσταλγία, τον πόλεμο, την καθημερινότητα και τα συλλογικά βιώματα δείχνουν πώς η μουσική διατήρησε τις φωνές, τις γλώσσες και τις ταυτότητες των εβραϊκών κοινοτήτων μέσα στον χρόνο. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει γνωστά γίντις τραγούδια καθώς και μία επιλογή γνώριμων τραγουδιών της σεφαραδίτικης παράδοσης της Θεσσαλονίκης τα οποία ανακαλύφθηκαν ξανά.
Τα τελευταία είναι το αποτέλεσμα μιας μακρόχρονης, εντατικής έρευνας της σοπράνο Μαριάντζελας Χατζησταματίου, η οποία έφερε στο φως μουσικούς θησαυρούς που ανασύρουν από τη λήθη την ιστορία, την πολιτισμική ταυτότητα και την καθημερινότητα της εβραϊκής κοινότητας της πόλης.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Tραγούδια στα γίντις
1. «Oifn Pripitchik», Mark Warshawsky (1848–1907)
2. «A Yiddishe Kind», Chana Kheytin-Vinsteyn (άγνωστες χρονολογίες γέννησης και θανάτου)
3. «Papirosn», Herma Yablokoff (1903–1981)
4. «Tumbalalaika», παραδοσιακό τραγούδι
5. «Bai mir bistu schein» από το μιούζικαλ Men ken lebn nor men lozt nit, Sholom Secunda (1894–1974)
6. «Shlof she mir shoin yankele», Mordechai Gebirtig (1877–1942)
7. «A Yiddishe Mamme», Jack και Selig Yellen (1892–1991) και Lew Pollack (1895–1946)
Τραγούδια στα λαντίνο
1. «Kuando el rey Nimrod»
2. «Hermanas, reina i kautiva»
3. «Eko de un abrazo»
4. «El komer de la manyana»
5. «Non pretendas ke tu me amas»
6. «Ririka i»
7. «Üsküdara/Selanik entero yo lo kamini» / «Από ξένο τόπο»
8. «Indim havuz basina/El vistidiko blu»
9. «Ventanas altas tyenes tu»
Μαριάντζελα Χατζησταματίου, τραγούδι (μετζοσοπράνο)
Βασίλης Αγροκώστας, τραγούδι, κιθάρα
Δημήτρης Δεμελής, βιολί
Νικόλας Μυλωνάς, κρουστά
Ζαφείρης Κουκουσέλης, ακορντεόν, πιάνο
Η Μαριάντζελα Χατζησταματίου είναι μια πολυσχιδής καλλιτέχνιδα με ειδίκευση στην ιταλική μπαρόκ μουσική του 17ου αιώνα, αλλά και ένα ευρύ και ευέλικτο ρεπερτόριο το οποίο περιλαμβάνει έργα μεταγενέστερων και σύγχρονων συνθετών. Από το 2017 ασχολείται συστηματικά με την έρευνα και την παρουσίαση της εβραϊκής μουσικής παράδοσης στην Ελλάδα. Από το 2019 συνεργάζεται ως σύμβουλος πολιτισμού και ερευνήτρια με την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης και με το Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης. Παράλληλα, παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες όσον αφορά την επιμέλεια των μουσικών συλλογών του υπό ανέγερση Μουσείου Ολοκαυτώματος της Ελλάδας.
Έχουν κυκλοφορήσει δύο δίσκοι της: «Άγνωστοι μουσικοί θησαυροί των Ελλήνων Εβραίων» και «Τα τραγούδια του Ολοκαυτώματος των Ελλήνων Εβραίων». Επίσης, με τον τίτλο του δεύτερου δίσκου, έχει εκδοθεί βιβλίο από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Αυτήν την περίοδο, ηχογραφεί ως ερευνήτρια του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών τον τρίτο της δίσκο, ο οποίος περιλαμβάνει τραγούδια της σεφαραδίτικης κοινότητας της Θεσσαλονίκης από το α΄ μισό του 20ού αιώνα. Δέχεται τακτικά προσκλήσεις από διάφορους οργανισμούς για να δώσει διαλέξεις σχετικά με τη μουσική και την τραγουδοποιία κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος.
Στο πλαίσιο του Ψηφιακού Αποθετηρίου Ιστορικής Μνήμης και Πολιτισμού των Ελληνικών Εβραϊκών Κοινοτήτων «Ιώσηπος», είναι υπεύθυνη για την τεκμηρίωση και την ανάλυση τραγουδιών της εβραϊκής μουσικής παράδοσης, τα οποία έχουν διασωθεί σε ιδιωτικές συλλογές. Αυτήν τη στιγμή, είναι υποψήφια διδάκτορας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
