Τα τελευταία χρόνια όταν σκεφτόμαστε τους Ρωμιούς στην Κωνσταντινούπολη και πως περνούν τα Χριστούγεννα, η εικόνα που μας έρχεται στον νου είναι η ακόλουθη: Οι μαθητές του ιστορικού Ζωγράφειου Σχολείου να λένε τα κάλαντα στους δρόμους της Πόλης με τα χριστουγεννιάτικα σκουφιά τους και τα τρίγωνά τους.
Το έθιμο είχε σταματήσει εδώ και πολλά χρόνια. Το αναβίωσε όμως ο διευθυντής του Ζωγράφειου Γυμνασίου κ. Γιάννης Δεμιρτζόγλου το 2010 και έκτοτε έχει καθιερωθεί.
Κάθε πρωινό Παραμονής των Χριστουγέννων τα παιδιά συγκεντρώνονται στην είσοδο του σχολείου και μαζί με τον κ. Γιάννη Δεμιρτζόγλου που τα συνοδεύει με το ακορντεόν του, διασχίζουν όλο το Πέρα, την κάποτε ελληνική συνοικία της Πόλης, και σταματούν σε ελληνικές γωνιές.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, σήμερα 24 Δεκεμβρίου 2021, θα περάσουν και από το ιστορικό Ζάππειο σχολείο, από την εκκλησία της Αγίας Τριάδας, στο ελληνικό γηροκομείο Βαλουκλή, για να καταλήξουν στο Πατριαρχείο.
Το Ζωγράφειο Σχολείο είναι ένα από τα λίγα εναπομείναντα ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα που λειτουργούν στην Κωνσταντινούπολη. Το σχολείο βρίσκεται στο κέντρο της Πόλης σε μικρή απόσταση από το Πέρα.
Η ιστορία του Ζωγραφείου σχολείου ανάγεται στον 19ο αιώνα, όταν υπήρξαν ανάγκες για εκπαιδευτική στέγαση μιας και το Ζάππειο Παρθεναγωγείο Κωνσταντινουπόλεως από μόνο του δεν μπορούσε να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Επίσης η σχολή που λειτουργούσε στο Σταυροδρόμι της Παναγίας είχε πάνω από 800 μαθητές και έτσι αποφασίστηκε να γίνει ένας έρανος για να χτιστεί ένα καινούργιο και σύγχρονο εκπαιδευτικό ίδρυμα. Έτσι πολλοί ήταν εκείνοι που πρόσφεραν για το έργο αυτό, με κορυφαίο τον διαμένοντα στο Παρίσι Χρηστάκη Ζωγράφο, ο οποίος είχε δώσει πάνω από 10.000 χρυσές λίρες της εποχής. Το 1890 η γενική συνέλευση της κοινότητας αποφάσισε σε ένδειξη τιμής να ονομαστεί το σχολείο Ζωγράφειο. Στον αρχιτεκτονικό διαγωνισμό υπερίσχυσε η πρόταση του αρχιτέκτονα Περικλή Φωτιάδη και έτσι πραγματοποιήθηκε το χτίσιμο του σχολείου έτσι ακριβώς όπως είναι σήμερα. Το 1899 το Ζωγράφειο έδωσε τους πρώτους αποφοίτους του.
Τα προηγούμενα χρόνια το σχολείο είχε μια πραγματική άνθηση και πάντα πάνω από 450 μαθητές. Ειδικά δε πριν τα Σεπτεμβριανά του 1955 αλλά και πριν το 1964 οι μαθητές μόνο στο σχολείο αυτό ήταν πάνω από 650. Σήμερα το δυναμικό της σχολής δεν είναι περισσότεροι από 54 μαθητές και 18 εκπαιδευτικούς.
