Στην υπογραφή συμφωνίας με σκοπό τη διαχείριση και την αξιοποίηση του συγκροτήματος του ελληνικού Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου προχώρησε, σήμερα το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στο πλαίσιο του διαχρονικού ενδιαφέροντός του για τη διαφύλαξη της ιστορίας του.
Η συμφωνία, όπως αναφέρει ανακοίνωση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, υπογράφηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο και τον Serdar Bilgili, πρόεδρο του Ομίλου Bilgili Holding, που ασχολείται με επενδύσεις σε ακίνητα, παρουσία της Κωστάντζας Σμπώκου-Κωνσταντακοπούλου, εκ μέρους της ENSOFI Holding, μιας ελληνικής εταιρείας, η οποία ασχολείται με τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη και τις επενδύσεις σε ακίνητα.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο και οι εταιρείες Bilgili Holding και ENSOFI Holding συνεργάζονται για τον σκοπό αυτό.
Στην υπογραφή της συμφωνίας, που πραγματοποιήθηκε στο κτήριο της Μαρασλείου Σχολής στο Φανάρι, παρέστησαν, επίσης, ο Σεβ. Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας κ. Μακάριος, πρόεδρος της ειδικής Επιτροπής του Οικουμενικού Πατριαρχείου, που μελέτησε και οριστικοποίησε τη συμφωνία, ο Παντελεήμων Βίγκας, Άρχων Μέγας Χαρτοφύλαξ του Πατριαρχείου, ο οποίος τα τελευταία χρόνια συντόνισε τις ενέργειες του Οικουμενικού Πατριαρχείου για το ζήτημα του Ορφανοτροφείου, καθώς και υψηλόβαθμα στελέχη των δύο εταιρειών. Επίσης παρέστησαν οι Σεβ. συνοδικοί Μητροπολίτες Ικονίου κ. Θεόληπτος και Αγκύρας κ. Γρηγόριος, Πρωτοσυγκελλεύων και άλλα στελέχη του Πατριαρχείου.
Η ιστορία του Ορφανοτροφείου
Εκτεταμένο σε πέντε ορόφους, το οικοδόμημα που αποτελείται από 206 δωμάτια κατασκευάστηκε από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Αλεξάντρ Βαλορί το 1898 ως ξενοδοχείο, με την επωνυμία “Pringipos Palace”, για την εταιρεία που επίσης διαχειριζόταν το γνωστό Όριεντ Εξπρές.
Όμως, η λειτουργία του ως καζίνο και ξενοδοχείο εμποδίστηκε από τον σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίντ Β’, ο οποίος αρνήθηκε να παραχωρήσει την απαιτούμενη άδεια. Τότε το κτήριο αγοράστηκε από την Ελένη Ζαρίφη, σύζυγο πλούσιου Έλληνα τραπεζίτη που ζούσε στην Κωνσταντινούπολη, η οποία το δώρισε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Το 1903 το κτήριο έγινε ορφανοτροφείο και σπίτι για περίπου 5.800 ορφανά της ελληνικής μειονότητας έως το 1964, όταν αναγκάστηκε να κλείσει, θύμα της πολιτικής έντασης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας λόγω του Κυπριακού. Οι φυσικές καταστροφές που σάρωσαν την περιοχή ανά τις δεκαετίες μετέτρεψαν σε ερείπιο το άλλοτε αριστοκρατικό κτίριο του νησιού.
Το κτήριο στη συνέχεια κατασχέθηκε από την τουρκική κυβέρνηση το 1997 και επανήλθε στο Πατριαρχείο, έπειτα από απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ) το 2010.
Η απόφαση του ΕΔΔΑ αποτέλεσε την απαρχή των προσπαθειών του Πατριαρχείου για την εξεύρεση της πλέον ενδεδειγμένης λύσης για τη διάσωση του ιστορικού ακινήτου, του μοναδικού για το οποίο το Πατριαρχείο διαθέτει τίτλους ιδιοκτησίας επ’ ονόματί του.
Το 2018, η Europa Nostra, η πανευρωπαϊκή ομοσπονδία για την πολιτιστική κληρονομιά, τοποθέτησε το κτίριο στον κατάλογο των επτά πιο απειλούμενων μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ευρώπη.
Στις 25 Αυγούστου του 2022 οι τουρκικές αρχές έδωσαν την έγκρισή τους για να αρχίσουν τα έργα αποκατάστασης.
